Το φρούριο του Σαλμενίκου - ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΚΟΝΩΝΙΑ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΔΙΨΩ

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού:

Το φρούριο του Σαλμενίκου

Πολιτισμός > Λαογραφία-Παράδοση
Το φρούριο του Σαλμενίκου
Αφού έφτασε ο Μωάμεθ στην Πάτρα κατασκήνωσε εκεί. Όταν παραδόθηκε σ’ αυτόν χωρίς μάχη το χωριό Καστρίτσι έστειλε κήρυκα εδώ στο Σαλμενίκο ζητώντας από τους κατοίκους του να παραδώσουν την πόλη. Σημειωτέον ότι όλα τα άλλα φρούρια της περιοχής της Πάτρας ύστερα από το πάτημα του Σανταμερίου παραδόθηκαν χωρίς μάχη.
Εδώ, σε τούτη την ιδιόμορφη περιοχή, στο κάστρο της Ωριάς, στο κάστρο του Σαλμενίκου, ψηλά στην ακρόπολή του κυμάτιζε ακόμα η ένδοξη σημαία με τον δικέφαλο αετό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μετά από επτά ολόκληρα χρόνια απ’ την πτώση της Βασιλίδος των Πόλεων. Τούτο το φρούριο εκτός απ’ τη φυσική οχυρότητα της ακρόπολής του περιελάμβανε και την πόλη που είχε πολλούς κατοίκους και γενναίους υπερασπιστές κατά την εποχή εκείνη. Ποια ήταν ακριβώς η έκταση των εξωτερικών φρουρίων είναι αδύνατο να καθοριστεί σήμερα, γιατί απ’ τους σεισμούς και την κατολίσθηση του εδάφους όχι μόνο δε διασώθηκε κανένα σημείο ή ερείπιο αλλά κι η όψη του τόπου άλλαξε τελείως.
Κι αυτός ακόμη ο βράχος που ήταν η οχυρή ακρόπολη γκρεμίστηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος. Μόνο πάνω σε μερικές κορυφές του βράχου σώζονται μερικά υπολείμματα του φρουρίου ασβεστόχτιστα.
Η δε κατολίσθηση του εδάφους εξακολουθεί και σήμερα να γίνεται. Σε λίγα χρόνια δε θα βλέπουμε πλέον το τελευταίο οχυρό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στη φυσική του μεγαλοπρέπεια, που προκαλούσε τον φόβο και το δέος στους εχθρούς του, παρά μόνο στην ιστορία γραμμένο.
Και σήμερα μπορούν ακόμη οι γύρω κάτοικοι, σαν τον κ. Αθανάσιο Τρίγκα που έχουμε μαζί μας, να δείχνουν στον επισκέπτη αληθινούς μάρτυρες των λεγομένων τους τα λίγα λείψανα ενός φρουρίου που συμβολίζει και πικρές αλλά κι ωραίες σελίδες τούτου του τοπίου της αχαϊκής γης.
Αργότερα μόνο στα βιβλία θα διαβάζει κανείς ότι κάποτε υπήρχε εδώ το μικρό αυτό φρούριο που έχτισαν οι Φράγκοι για να δοξάσουν τους Έλληνες.
Ο Ουίλιαμ Μίλερ στο συγγραφικό του έργο «Η Φραγκοκρατία στην Ελλάδα» γράφει: «Στο Σαλμενίκο ήταν τότε αρχηγός ένας που είχε το ίδιο όνομα με τον τελευταίο αυτοκράτορα που έπεσε στην Κωνσταντινούπολη, τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο.
Λεγόταν κι αυτός Κωνσταντίνος Παλαιολόγος με το παρατσούκλι Γραίτζας. Αν και δεν ήταν γνήσιος γόνος του αυτοκρατορικού οίκου, ωστόσο φάνηκε πολύ πιο άξιος του ονόματός του σε σχέση με τους δύο άθλιους δεσπότες.
Ο θαρραλέος εκείνος στρατιώτης απαξίωσε να δώσει σημασία στις περί συνθηκολογήσεως προσκλήσεις του σουλτάνου.
Αυτός κατά το διάστημα που ο σουλτάνος διέτρεχε την Πελοπόννησο και σκόρπιζε τον τρόμο και την συμφορά, συγκέντρωσε στο φρούριο τα’ αναγκαία εφόδια και προετοιμάστηκε για άμυνα αδιαφορώντας για τον όγκο του επερχόμενου εχθρού.
Κι όταν ο κήρυκας του Μωάμεθ εν ονόματι του ισχυρού και μεγάλου αυτού κυρίου ζήτησε από τους κατοίκους του Σαλμενίκου την παράδοση της πόλεως, αυτοί απάντησαν υπερήφανα ότι δεν πρόκειται να παραδώσουν την πόλη τους χωρίς μάχη».
Για τον τελευταίο φρούραρχο του Σαλμενίκου, ο ιστορικός Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος συυμφωνεί με τον Χάμερ και τον Μουστοξύδη ότι ο ήρωας του Σαλμενίκου Γραίτζας είναι ο ίδιος εκείνος ο Παλαιολόγος για τον οποίο ο Θεόδωρος Σπανδουγίνος λέει ότι γενναία υπερασπίστηκε επί 54 ημέρες κατά του Μωάμεθ Β’ ένα χωριό της Πελοποννήσου, που λεγόταν Μούχλι.
Όταν δε κατόπιν το εγκατέλειψε επήγε στην Ενετία όπου η Σύγκλητος τον διόρισε γενικό διοικητή όλου του ελαφρού ιππικού του οποίου παρέμεινε αρχηγός μέχρι τον ύστερα από λίγο επελθόντα θάνατό του.
Αλλά όλοι αυτοί, γράφει ο Σπυρίδων Λάμπρου στο «Νέον Ελληνομνήμονα», σφάλλουν στην υπόθεσή τους αυτή, διότι σύμφωνα μ’ αυτά η κατοπινή τύχη του Γραίτζα δεν είναι γνωστή.
Και τούτο γιατί δεν πρέπει να ταυτίζουμε τον υπερασπιστή του Σαλμενίκου με τον από τον Σπανδογίνο μνημονευόμενο Παλαιολόγο GRIZA (Γρίζαν, Γρίτσαν), ο οποίος υπεράσπισε το Μούχλι κατά του Μωάμεθ, ύστερα δε το εγκατέλειψε, πήγε στην Ενετία, όπου του απέδωσαν διάφορες τιμές και την αρχηγία του ιππικού. Η σύγχυση αυτή έγινε από την ομοιότητα του επωνύμου Γραίτζα, το οποίο έφερε ο υπερασπιστής του Σαλμενίκου, κατά τον Φραντζή, και του επώνυμου Γρίτζα ή Γρίτσα του υπερασπιστή του Μουχλίου, που βρίσκεται στην Αρκαδία.

 
Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού