ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ ΛΟΥΚΑ (1 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026)

«ὑπάρχων ἐν βασάνοις» (Λουκ. ΙΣΤ΄ 23).

Ἀλήθεια ἤ … «παραμύθια»!

Γνωστὴ εἰς ἅπαντας τοὺς συνειδητοὺς Ὀρθοδόξους Χριστιανούς, ἀγαπητοί μου ἀναγνῶσται, ἡ παραβολὴ τῶν «πλουσίου καὶ Λαζάρου», ἥτις ἀνεγνώσθη σήμερον εἰς τοὺς Ἱεροὺς Ναούς! Εἶναι ἐκείνη ἡ παραβολή, ἥτις ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ Κυρίου καὶ ἥτις ἀποκαλύπτει κατὰ τὸν πλέον ἠχηρὸν τρόπον, ἐκεῖνα ἅτινα ἠμφισβητοῦντο ἀλλὰ καὶ ἔτι συστηματικῶς ἀμφισβητοῦνται καὶ ἀπορρίπτονται! Εἶναι ἡ παραβολὴ ἐκείνη ἥτις διὰ τοῦ ἰδίου στόματος τοῦ Θεοῦ, βεβαιώνει καὶ ἐπισφραγίζει ἐκεῖνα ἅτινα διδάσκει ἡ Ἁγία ἡμῶν μήτηρ, ἡ Ἐκκλησία διὰ τὴν μετὰ θάνατον ζωήν! Εἶναι, τέλος, ἡ παραβολὴ ἐκείνη ἥτις ὁμιλεῖ καὶ ἐπιβεβαιοῖ ὅτι ὁ Παράδεισος καὶ ἡ Κόλασις, δὲν εἶναι «μυθοπλασίαι» καὶ φαντασιώσεις «σεσαλευμένων νοῶν», ἀλλὰ εἶναι, ὄντως, πνευματικοὶ τόποι καὶ πνευματικαὶ καταστάσεις, πολὺ περισσότερον εὐδαίμονες ἤ, ἀντιστοίχως ὀδυνηρότατοι, ἀπ’ ἐκείνας ἅτινας ἐπεδίωξαν ἀνθρώπινοι συγγραφικοὶ κάλαμοι, ἵνα «ἀπεικονίσωσι»!

Ὅταν ὁμιλῇ ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος, ὁ «Κύριος τῆς ζωῆς καὶ τοῦ θανάτου» περὶ τούτων τῶν μεταθανατίων καταστάσεων, οὐδεὶς ἐπιπόλαιος καὶ ἄπειρος καὶ ἀνόητος δύναται ἵνα ὁμιλήσῃ ἐναντιούμενος πρὸς τὴν «Αὐτοαλήθειαν» καὶ νὰ εἴπῃ ἀνυπόστατα καὶ ἕωλα ψεύδη, ἀντιαγιογραφικὰ καὶ φανταστικά! Ἂς ἴδωμεν ὅμως, πῶς ὁ Διδάσκαλος, ἐκθέτει καὶ περιγράφει, ταύτας τὰς καταστάσεις!

Αἰώνιος ζωὴ καὶ αἰώνιος κόλασις!

Δύο ἄνθρωποι, λέγει ὁ Κύριος˙ ὁ εἷς «πλούσιος», «ὅστις ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον εὐφραινόμενος καθ᾿ ἡμέραν λαμπρῶς» καὶ ὁ ἕτερος «πτωχός … ὃς ἐβέβλητο πρὸς τὸν πυλῶνα αὐτοῦ ἡλκωμένος καὶ ἐπιθυμῶν χορτασθῆναι ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ πλουσίου· ἀλλὰ καὶ οἱ κύνες ἐρχόμενοι ἀπέλειχον τὰ ἕλκη αὐτοῦ»! Περιγράφει διὰ λεπτομερειῶν τὴν εἰκόνα τοῦ πτωχοῦ, ὁ Διδάσκαλος, ἀσφαλῶς διὰ νὰ «ἐπαυξήσῃ» τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ πλουσίου, εἰς ἔλεος καὶ ἀγάπην πρὸς τὸν πτωχὸν καὶ ἄστεγον καὶ ταλαίπωρον Λάζαρον! Οὗτος, ἤρχετο καθ’ ἡμέραν εἰς τὴν θύραν τοῦ πλουσίου καὶ ἐζήτει ὀλίγην τροφήν, ἀπείρως ὀλιγωτέραν ἀπ’ ἐκείνην ἥντινα ἀπελάμβανεν καθ’ ἡμέραν ὁ δυστυχὴς ἐκεῖνος πλούσιος! Ὅμως, οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν συγκατένευσεν οὗτος ἵνα προσφέρῃ τὴν παραμικρὰν παρρηγορίαν εἰς τὸν πεινῶντα καὶ ὀδυνώμενον πτωχόν! Καθ’ ἡμέραν ἐδίωκε τοῦτον καὶ δὲν ἠνοχλεῖτο ἔστω καὶ ὀλίγον, βλέπων τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τούτου τοῦ ἐπαίτου! Οὔτε καὶ ὅτε τὸν ἔβλεπε … κύπτοντα καὶ συλλέγοντα τὰ ψιχία τὰ πίπτοντα ἐκ τῆς πλουσίας ἐκείνης τραπέζης!

Ὅμως, ἦλθε καὶ διὰ τοὺς δύο τούτους, ἡ ὥρα τοῦ σωματικοῦ θανάτου! Προηγήθη ὁ πτωχὸς Λάζαρος, … «Ἐγένετο δὲ ἀποθανεῖν τὸν πτωχὸν καὶ ἀπενεχθῆναι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀγγέλων εἰς τὸν κόλπον Ἀβραάμ»! Ἄγγελοι τὸν παρέλαβον καὶ τὸ ἔφερον εἰς τοὺς κόλπους τοῦ Ἀβραάμ, ὡς περιγράφει τὸ Παράδεισον ὁ Διδάσκαλος! Ἐκ τῆς ἀθλίας καταστάσεως ἥντινα ἐβίωνεν εἰς τὴν ἐπὶ τῆς γῆς ζωήν του, ἤδη χαίρεται καὶ ἀπολαμβάνει τὴν ἀνέκφραστον ἡδονὴν καὶ ἀπόλαυσιν τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν! Ἐπηκολούθησεν, αὐτονοήτως, καὶ ὁ σωματικὸς θάνατος τοῦ πλουσίου! Ἴσως, οὗτος, δὲν εἶχε πιστεύσει ὅτι θὰ διέβαινεν καὶ οὗτος τούτην τὴν διάβασιν, ἐκ τῶν προσκαίρων εἰς τὰ αἰώνια! Ἴσως ἐθεώρει, ὣς ὁ ἄλλος ἐκεῖνος «ἄφρων πλούσιος», ὅτι θὰ ἔζῃ ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ, ἔτη πολλὰ καὶ ἀναρίθμητα! Διεψεύσθη ὅμως! Καὶ ἐνῶ, ὡς εἴπωμεν, ὁ πτωχὸς ἀπήχθη ὑπὸ τῶν Ἁγίων Ἀγγέλων εἰς τὸν Παράδεισον, … οὗτος, ἁπλῶς, «ἐτάφη»! Ἴσως, ἕως τὸν τάφον, ἐδοξάσθη ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, – ὡς τοῦτο συμβαίνει συνήθως, – ὅμως, ἐν συνεχείᾳ … «ὑπάρχει ἐν βασάνοις»!

Ταῦτα, ἀδελφοί μου, οὐδὲν ἕτερον ἐπιβεβαιώνουσι, παρὰ τὴν ζωὴν ἥτις συνεχίζεται καί … «πέραν τοῦ τάφου»! Αὕτη δέ, – ὡς περιγράφεται εἰς τὸ ἱερὸν κείμενον, – δὲν εἶναι ἁπλῶς μία … ἰδέα ζωῆς, ἀλλὰ εἶναι πραγματική, καὶ αἱ καταστάσεις αἵτινες περιγράφονται λεπτομερῶς, καταδεικνύουσι ταύτην τὴν πραγματικότητα! Πέραν τῆς ἀφορήτου ψυχικῆς ὀδύνης καὶ βασάνου, τὸ μαρτύριον τοῦ πλουσίου αὐξάνεται ὅταν οὗτος βλέπῃ τὸν γνωστόν του πτωχόν, ὅστις ἀνάκειται εὐφραινόμενος εἰς τοὺς κόλπους τοῦ Ἁβραάμ! Ἀντιστραφέντων πλέον τῶν συνθηκῶν, οὗτος πλέον ὁ δυστυχής, αἰτεῖται μίαν σταγόνα ὕδατος! «Πάτερ Ἀβραάμ, ἐλέησόν με καὶ πέμψον Λάζαρον ἵνα βάψῃ τὸ ἄκρον τοῦ δακτύλου αὐτοῦ ὕδατος καὶ καταψύξῃ τὴν γλῶσσάν μου, ὅτι ὀδυνῶμαι ἐν τῇ φλογὶ ταύτῃ»! Δὲν ζητεῖ κάτι τὸ πολὺ σπουδαῖον, ἀλλὰ τοῦτο πλέον εἶναι ἀδύνατον! Ἡ πνευματικὴ ἀπόστασις ἥτις τοὺς χωρίζει, καθιστᾷ ἀδύνατον τὴν προσέγγισιν!

Θὰ λάβωμεν τὰ … ἀντίθετα!

Τοῦτο, ἀκριβῶς, συμβαίνει ἐν προκειμένῳ! Τὴν χαρὰν καὶ εὐωχίαν τῆς παρούσης ζωῆς, διαδέχεται ἡ πικρία καὶ ἡ ὀδύνη καὶ ὁ στεναγμός˙ ἐνῶ ἀντιθέτως, τὸν πόνον καὶ τὴν δυστυχίαν καὶ τὸν ὀδυρμὸν τοῦ προσκαίρου τούτου βίου, ἀναμένει ἡ αἰωνία εὐφροσύνη καὶ χαρὰ τοῦ Παραδείσου! Τοῦτο διαβεβαιώνει ὁ Κύριος ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Ἁβραάμ: «τέκνον, μνήσθητι ὅτι ἀπέλαβες σὺ τὰ ἀγαθά σου ἐν τῇ ζωῇ σου, καὶ Λάζαρος ὁμοίως τὰ κακά· νῦν δὲ ὧδε παρακαλεῖται, σὺ δὲ ὀδυνᾶσαι»! Καὶ ἐνῶ τὴν δυστυχίαν τῆς παρούσης ζωῆς τὴν βιώνομεν ὡς πρόσκαιρον καὶ … διαβαίνουσαν, ἐκείνην τὴν κακοπάθειαν δὲν θὰ δυνηθῶμεν ἵνά την περάσωμεν καὶ λήξῃ αὕτη στιγμήν τινα!

Διὰ τοῦτο οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας, προετίμησαν τὴν ὀδύνην καὶ τὸν στεναγμόν, κατὰ τήν, ἐν τῷ βίῳ τούτῳ, πορείαν των! Οἱ μάρτυρες ἐδέχθησαν εὐχαρίστως τὸν πόνον καὶ τὴν φρίκην τῶν μαρτυρίων των, ἐνῶ καὶ οἱ λοιποὶ Ἅγιοι, ἐπέλεξαν ἵνα στερηθῶσιν οἷασδήποτε βιοτικῆς ἀπολαύσεως, ἵνα ἀπολαύσωσι τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν τὴν ἀπόλαυσιν! Προετίμησαν ἵνα ὑποβληθῶσι θεληματικῶς, εἰς στερήσεις, ἀκόμη καὶ τούτων τῶν ἀναγκαίων, προκειμένου ἵνα δεχθῇ ὁ Δεσπότης Χριστός, τήν, τούτων τῶν εὐτελῶν, στέρησιν, ὡς θυσίαν καὶ «ἀντάλλαγμα» τῆς αἰωνίου εὐφροσύνης καὶ ἀτελευτήτου μακαριότητος! «Ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος, ἐν ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς» (Ἑβρ. ΙΑ΄ 35-38)!

Τί θὰ προτιμήσωμεν;

Αἱ χαραὶ καὶ ἀπολαύσεις τοῦ κόσμου τούτου, ἀναμφισβητήτως, εἶναι πάμπολλαι καὶ ἰδιαιτέρως ἑλκυστικαί! Εἶναι, ὅμως, χαραὶ πρόσκαιροι ἀλλὰ καὶ στιγματισμέναι ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν Κύριον! Εἶναι χαραὶ αἵτινες ὁδηγοῦσιν εἰς τὴν θλίψιν καὶ τὸν στεναγμὸν τῆς, μετὰ τὸν θάνατον, ζωῆς! Εἶναι … δῆθεν «χαραί» αἵτινες καταλείπουσιν εἰς τὰς ψυχὰς τῶν δῆθεν «εὐφραινομένων», πικρίαν καὶ ἀηδίαν καὶ ἐνθυμήσεις, ἰδιαιτέρως βαρείας καὶ ἀπελπιστικάς! Ἀντιθέτως, οἱ κόποι καὶ οἱ ἀγῶνες καὶ αἱ νηστεῖαι καὶ αἱ προσευχαὶ καὶ αἱ ταπεινώσεις καὶ αἱ θλίψεις, τοῦ αἰῶνος τούτου τοῦ «ἀπαταιῶνος», ἐγγυῶνται ἐκεῖνα τὰ ἀγαθά, «ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδε καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ἃ ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν» (Α΄ Κορ. Β΄ 9)! Οἱ ἔχοντες νοῦν, ἂς ἐπιλέξωσι …!

Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου

Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν