ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΨΩΣΙΝ (20 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026)
«… καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ;» (Μάρκ. Θ΄ 36)
Ποῖον τὸ ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς;
Συνήθως, ἀδελφοί μου, διὰ νὰ ἐκτιμήσωμεν τὴν ἀξίαν ἑκάστου πράγματος, θὰ πρέπῃ ἵνα ἴδωμεν καὶ μετρήσωμεν τὰς διαστάσεις του, ζυγίσωμεν καὶ ἴδωμεν τὸ βάρος του, ἀναλύσωμεν καὶ εὕρομεν τὰ στοιχεῖά του ἐξ ὧν τοῦτο συντίθεται, ἀλλὰ καὶ τὴν τούτων ἀξίαν! Ἐπίσης, νὰ ἴδωμεν τὴν ὡραιότητα καὶ εὐμορφίαν του, νὰ συγκαταλογήσωμεν τὴν παλαιότητα καὶ ἱστορίαν του καθὼς καὶ τὴν καταγωγήν του˙ ἀσφαλῶς δὲ καὶ βεβαίως, καὶ ἕτερα πολλὰ στοιχεῖα ἅτινα προσδίδουσιν ἀξίαν εἰς τὸ ἐν λόγῳ πρᾶγμα! Θὰ πρέπῃ δὲ ἐν προκειμένῳ νὰ προσθέσωμεν καὶ ἕναν ἐπὶ πλέον καθοριστικώτατον παράγοντα, ὅστις εἶναι … αὐτὸς οὗτος ὁ ἄνθρωπος, ὁ ἐξειδικευμένος ἐπὶ τοῦ συγκεκριμμένου ἀντικειμένου! Ὄχι, δηλαδή, ὁ οἷοσδήποτε ἀνθρωπος, ἀλλὰ ὁ ἔχων τὴν γνῶσιν τοῦ ἀντικειμένου!
Ἐν προκειμένῳ, τὸ πρὸς ἐκτίμησιν «ἀντικείμενον», εἶναι ἡ ἀθάνατος ψυχή μας, ἥτις καὶ εἶναι … ὁ καθ’ αὐτὸ ἄνθρωπος! Δὲν ἔχει αὕτη ὑλικὴν ὑπόστασιν, δὲν ἔχει συνεπῶς συγκεκριμμένας διαστάσεις! Δὲν ἔχει ἐξωτερικὴν εὐμορφίαν, οὔτε καὶ συντίθεται ἀπὸ χρυσὸν ἢ ἄργυρον ὥστε νὰ δύναταί τις ἵνα προσθέττῃ ἐπὶ τῆς ἀξίας της! Ὅμως, ὁ Δημιουργὸς καὶ κτίστης αὐτῆς, Ἐκεῖνος Ὅστις «ἐφύτευσε» ταύτην εἰς τὸ φθαρτὸν τοῦτο σαρκίον ὅπερ φέρομεν εἰς τὴν ζωὴν ταύτην, ἐδίδαξεν ἡμᾶς καὶ ἐπέστησεν ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν μας εἰς τοῦτον τὸν ὄντως … ἄνθρωπον! Καὶ ὄντως … ἐὰν ἡ ψυχὴ ἀποχωρισθῇ ἐκ τοῦ σώματος, τοῦτο πίπτει ἀμέσως νεκρὸν καὶ ὑφίσταται τὴν φυσιολογικὴν ἀποσύνθεσιν καὶ φθοράν! Δὲν εἶναι οὗτος ὁ ἄνθρωπος, ὁ αἰώνιος καὶ ἀθάνατος! Ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις, κατὰ τὴν Θείαν ἐντολήν, ὁδεύει πρὸς τὴν μετὰ θάνατον αἰωνιότητα!
Ἐδῶ ἀκριβῶς καὶ ἔγκειται ἡ ἀξία ταύτης τῆς ἀθανάτου ψυχῆς! Οὐχὶ μόνον διότι αὕτη εἶναι προορισμένη ἵνα ζήσῃ αἰωνίως, – τοῦτο ἴσως εἶναι τὸ ὀλιγώτερον καὶ μικρότερον, – ἀλλὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὑπὲρ ταύτης τῆς ἀθανάτου ψυχῆς, ἀπέθανεν ὁ Κύριος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ! Τοῦτο, δηλαδή, εἶναι τὸ ἀντάλλαγμά της˙ αὐτὸ τοῦτο τὸ τίμιον Σῶμα καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ Αἷμα τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ! Τί εἶναι ἀνώτερον τούτων τῶν ἀχράντων Μυστηρίων; Ποῖον «ἀνεκτίμητον» καὶ «πολυτιμώτατον» εἶναι ἐκεῖνο ὅπερ δύναται ἵνα ἐξισωθῇ πρὸς ταύτην τὴν ψυχὴν καὶ ὁ ἄνθρωπος νὰ ἀνταλλάξῃ ταύτην ἐναντι τοῦ τοιούτου τιμήματος;
Ἡ σοφία τῶν Ἁγίων!
Πολλάκις, ἀνατρέχοντες εἰς τὰ ἱερὰ συναξάρια καὶ τοὺς βίους τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας, θαυμάζομεν καὶ ἐκπληττόμεθα, ἀκούοντες καὶ μελετῶντες τὰ ἱερά των ἀγωνίσματα! Πολλοὶ ἐκ τούτων ἀπεφάσισαν ἵνα ἀνταλλάξωσι τὰς ἡδονὰς καὶ ἀπολαύσεις τοῦ κόσμου τούτου δι’ ὀδυνηρῶν καὶ σκληρῶν θανάτων, καὶ ὡς λέγει ὁ Θεῖος Ἀπόστολος Παῦλος, … «ἄλλοι … ἐτυμπανίσθησαν, … ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι» (Ἑβρ. ΙΑ΄ 35-37)! Ἐθεώρουν ὅτι καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ βιολογικὴ ζωή των, εἰς οὐδὲν δύναται ἵνα συγκριθῇ μετ’ ἐκείνων ἅτινα ἡτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν Αὐτόν!
Ἐξ ἴσου, ὅμως, πρὸς τούτους τοὺς Ἁγίους Μάρτυρας, καὶ οἱ Ὅσιοι πατέρες καὶ μητέρες, ἀσκηταὶ καὶ ἀσκήτριαι, ἀφιέρωσαν τὴν μικρὰν ταύτην καὶ πρόσκαιρον ζωήν των εἰς τὸν λατρευτόν των Κύριον, ἀρνούμενοι πάντα ὅσα οἱ χαμαίζηλοι καὶ χαμερπεῖς ἄνθρωποι προτιμῶσι καὶ ἐπιλέγωσιν ἵνα ζήσωσιν ὡς ἐκεῖνος ὁ ἄφρων πλούσιος τῆς Κυριακῆς παραβολῆς! Οὕτω καὶ οὗτοι οἱ μακάριοι, περιεφρόνησαν ἅπαντα ὅσα ἡμεῖς θεωρῶμεν ἀναγκαῖα καὶ ἀπαραίτητα καὶ … «ἐν ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς», διαβιοῦντες, ἠργάζοντο … «ἀφορῶντες εἰς τὸν τῆς Πίστεως Ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν Ἰησοῦν» (Ἑβρ. ΙΒ΄ 2)!
«Τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον,
καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ;» (Μάρκ. Η΄ 36)!
Ὅταν ὁ Κύριος, μετὰ τὴν Βάπτισίν Του ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ, ἀπῆλθεν εἰς τὸ ὄρος τῆς Ἱεριχοῦς, – τὸ σήμερον ἐπωνομαζόμενον, «Σαραντάριον ὄρος», – καὶ ἐδέχθη τὴν τριττὴν ἐκείνην δαιμονικὴν ἐπίθεσιν, ἡ τρίτη ἐξ ἐκείνων τῶν προσβολῶν, ἦτο ἡ σχετιζομένη μὲ τὸ ἐν τῷ παρόντι, διαπραγματευόμενον θέμα! Ὁ πονηρός, ἐπεχείρησεν ἵνα ἀπατήσῃ τὸν Ἰησοῦν μὲ τὰς κοσμικὰς ἀπολαύσεις καὶ τὰ ὑλικὰ ἀγαθά! «Πάλιν παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν καὶ δείκνυσιν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν καὶ λέγει αὐτῷ· ταῦτα πάντα σοι δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι» (Ματθ. Δ΄ 8-9)! Ἐν προκειμένῳ, Ἐκεῖνος ποὺ ξέρει καλύτερα ἀπὸ τὸν καθένα νὰ ἐκτιμᾷ καὶ νὰ ἀξιολογῇ, μᾶς δείχνει, τὸ πλέον ἀνεκτίμητο καὶ μοναδικὸ ἀγαθὸ ποὺ ἔχει καὶ πρέπει νὰ διαφυλάξῃ ὁ ἄνθρωπος. Ἕνα ἀγαθό, μπροστὰ στὸ ὁποῖο ἐκμηδενίζεται ὅποιοδήποτε ἄλλο ἀπὸ τὰ ἀγαθὰ ποὺ προαναφέραμε. Ἕνα ἀγαθό, ποὺ μόνον τὸ Πανάγιον Σῶμα καὶ τὸ Πανακήρατον Αἷμα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἢ τὰ τεράστια σωτήρια μυστήρια τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας, θὰ μποροῦσαν νὰ ἀναμετρηθοῦν μαζί του. Τὸ ἀγαθὸ δὲ τοῦτο, κατὰ τὴν ἀλάνθαστον κρίσιν τοῦ ἰδίου τοῦ Θεοῦ μας, εἶναι ἡ ΑΘΑΝΑΤΟΣ ΨΥΧΗ ΜΑΣ! Ὅσα καὶ ἂν σοῦ δώσουν, λέγει ὁ Κύριος, εἶναι ἀσήμαντα καὶ μηδαμινά, ἂν συγκριθοῦν μαζί της. Ὅλος ὁ χρυσὸς καὶ ὁ ἄργυρος καὶ οἱ πολύτιμοι λίθοι – ποὺ οἱ ματαιόδοξοι ἄνθρωποι σκορποῦν ἀμύθητες περιουσίες γιὰ νὰ τὰ ἀποκτήσουν – εἶναι σκουπίδια μπροστά της. Ὅλη ἡ κτίση, ὅλος ὁ κόσμος, ὁ ὁρατὸς καὶ ὁ ἀόρατος, ὠχριοῦν σὲ ἀξία πρὸ τῆς ἀθανάτου ψυχῆς μας!
Ναί! Ἀς μὴν ἀκούεται τοῦτο ὡς ὑπερβολή, διότι ἀκόμη καὶ ἂν ὁ ἄνθρωπος γίνῃ κατακτητὴς ὅλων αὐτῶν καὶ καταφέρει νὰ τὰ οἰκειοποιηθῇ, τὸ κέρδος θὰ εἶναι μικρὸ καὶ ἀσήμαντο! Πολὺ χειρότερα δέ, ἂν τὰ οἰκειοποιηθῇ μὲ ἀντάλλαγμα τὴν αἰώνια ψυχή του, τότε … κέρδος δὲν ὑπάρχει!
«Ἃ δὲ ἡτοίμασας τίνι ἔσται;»
Γνωστὴ εἶναι ἡ ὡς ἄνω φρᾶσις τοῦ Κυρίου, ἀναφερομένη εἰς τὸ δυστυχῆ ἐκεῖνον ἄφρονα πλούσιον τῆς γνωστῆς παραβολῆς! Δυστυχῶς ὅμως, ἡμεῖς οἱ ἄνθρωποι, δὲν ἀκούομεν καὶ δὲν ὑπακούομεν εἰς τὰς Θείας αὐτὰς ἐπισημάνσεις. Μὲ ἐλαχίστας μόνον ἐξαιρέσεις, προστρέχομεν μὲ ἐνθουσιασμὸν εἰς τὴν ἀπόκτησιν ἀλλὰ καὶ ἀπόλαυσιν τῶν ὑλικῶν καὶ προσκαίρων ἀγαθῶν καὶ τὰ ἀνταλλάσσουμε δυστυχῶς μὲ τὰ ἀνεκτίμητα καὶ τὰ αἰώνια. Κωφεύομεν, δυστυχῶς, ὄχι μόνον εἰς τὴν παροῦσαν προτροπὴν τοῦ Κυρίου μας, ἀλλὰ καὶ εἰς πληθώραν ἀκόμη λόγων τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ προτιμοῦμε τὰ «σκύβαλα», ἀντὶ τῶν ἀφθάρτων καὶ αἰωνίων ἀγαθῶν. Κρύπτωμεν τοὺς ὀφθαλμούς μας, διὰ νὰ μὴ ἴδωμεν τὰ ὑποδείγματα τῶν Ἁγίων μας, οἱ ὁποῖοι, περιεφρόνησαν κάθε ὑλικὸν ἀγαθὸν καὶ προετίμησαν κάθε εἴδους κακοπάθειαν διὰ τὴν δόξαν τῆ Οὐρανίου Βασιλείας. Παρακάμπτωμεν δυστυχῶς τὰ παραδείγματα κυρίως, τῶν ἁγίων μαρτύρων, οἱ ὁποῖοι, πρὸς χάριν τῆς μετὰ τοῦ Θεοῦ αἰωνίας συμβιώσεως, ἐθυσίασαν ἀκόμη καὶ αὐτὰ τὰ ἴδια τὰ σώματά των, ὑπομένοντες πᾶσαν θλίψιν καὶ πάντα πόνον!
Ἀκόμη δὲ λυπηρότερον εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι, καὶ ὅταν διαπιστώνωμεν, ὅτι ὅλα τὰ μικρὰ καὶ ἀσήμαντα τῆς παρούσης ζωῆς, ἀπεδείχθησαν οἱ παραπλανηταί μας, δὲν διαθέτομεν τὴν ἀπαιτουμένην γενναιότητα ὥστε νὰ προσέλθωμεν ἐν μετανοίᾳ εἰς τὸν φιλάνθρωπον Θεὸν καὶ Δεσπότην, ὡς ὁ ἄσωτος τῆς παραβολῆς καί, ἔστω μὲ μικρὰν καθυστέρησιν, ἐπιλέξωμεν, τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν τὴν ἀπόλαυσιν. Εἴθε νὰ ἐννοήσωμεν καὶ ἀποδεχθῶμεν τὰ ἀθάνατα λόγια τοῦ γλυκυτάτου Κυρίου μας!
Ἀρχιμ. Τιμόθεος Γ. Παπασταύρου
Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πατρῶν
No responses yet